Göbeklitepe'nin sırrı ne?

Yaklaşık 10 bin sene önce insanlık ani bir sıçrama geçirmiştir. Bilindik somut kanıtlar bunu kuşkuya yer bırakmayacak ölçüde doğrular. Beş bin sene önce yazının icadıyla (yani “tarih”in başlangıcıyla) bu somut kanıtlar iyice çarpıcı hale gelir. On bin sene önce Bereketli Hilal’de tarımın icat edilmesi sonucunda insan davranışlarının şimdiki şeklini aldığı düşünülür.

Göbeklitepe'nin sırrı ne?
  • 17-04-2019 08:47

Sırasıyla: Tarımın başlaması, dolayısıyla toprağa bağlı yerleşik hayata adım atılması, bunun üzerine boş zamanın artmasıyla birlikte soyutlama becerilerinin gelişmesi, dinin ortaya çıkışı ve böylece hem maddî hem de ideolojik şartların oluşması sonucu şehirlerin doğuşu. Bu silsileye kimsenin pek bir itirazı olduğunu sanmam. Ama benim var!

 

Şimdi anlatacağım hikâye, akademik çalışmalar ve yeni bulgulara dayanan bir bilimkurgu. Yani bilimde her zaman olduğu gibi, tam anlamıyla kesin değil, ama bugün için geçerli olan son bilgilerimizin genel bir tanıtımı ve yorumu buradan sonrası.

Bugün tüm tek tanrılı ve kitaplı dinlerin ortak peygamberi olan İbrahim’in Urfa’da yaşadığına inanılır. Hindu dinindeki Brahma’nın da o olduğu düşünülür. İbrahim, kitlesel dinlerde tekrar eden ortak bir figürdür. İbrahim ismi “yüceltilmişlerin babası” demektir. İslam’a göre, dünya üzerinde yapılan ilk ev olan ve insanlık tarihinde ev ile birlikte ortaya çıkan tüm değerleri temsil ettiği düşünülen Mekke’deki kutsal Kabe’nin mimarı da İbrahim’dir.

 

Göbeklitepe bir açık hava tapınağı olmasına rağmen zemini sıvı geçirmezdir. Büyük ihtimalle ayinlerde sıvı kullanılıyordu. Bu sıvının kan olması muhtemel. Tapınağın halka şeklinde dizilmiş olan taşları içinde ateş yakılan bir ocak da bulunuyor. Fakat Göbeklitepe ve çevresinde insan değil hayvan kemikleri bulunmuş. Yani yılın belirli bir döneminde insanlar oradan geçerken avlanan hayvanlar Göbeklitepe’de “kurban edilip” hep birlikte büyük ziyafetler çekilmiş olabilir. Bugünün yaygın inanışına göreyse kurban, çaresizlik içinde oğlunu boğazlamak üzere olan İbrahim’e müjdelenmişti. Göbeklitepe ile İbrahim Peygamber, Kabe ve kurban arasındaki bu benzerlikler çarpıcıdır.

 

Tarımdan ve yerleşik hayattan iki bin yıl evvel yapılmış olduğu anlaşılan bu yapı ile Mısır piramitleri arasında yedi bin sene var. Bugün bir bilgisayar kullanarak bu yazıyı hazırlayan benimle Mısır piramitleri arasında ise beş bin sene var. Mısır piramitleri ile Göbeklitepe arasındaki teknoloji farkı, internet kullanan benimle Mısır piramitlerini yapan insanlar arasındaki teknoloji farkı kadar. İnsanlar, sadece taşı taşla kırarak her dönemin en büyük tapınağını inşa etmişler. Bu tapınağın, insanın dünya üzerindeki ilk mimarî eseri olması ise akıllara durgunluk vericidir.

 

 

Gazeteduvar/ Tolga Yıldız (Gelişim bilimci)



HABERE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER