Günak sağ reklam
  • 23.11.2018
Serhat Hışırlı

Serhat Hışırlı

Türkiye’de Kapitalistleşme ve Direniş 3

Tek parti döneminde devlet eliyle sanayileşme benimsenmiş, hiçbir sınıf kavgasına-örgüte izin verilmemiştir. Cumhuriyet’in ilk 15 yılında şeker fabrikaları dâhil, madencilik, tekstil, tarım, deri sanayi alanında birçok fabrika devlet eliyle işletilmeye başlamıştır.Oluşturulmaya çalışılan devletçilik ve etatizm(devlet kapitalizmi) İsmet İnönü tarafından şu şekilde ifade edilmiştir: ’‘En serbest zannolunan sanat ve ticaret, müreffeh olabilmek için, mutlaka devletin yardımına ve müdahalesine ihtiyaç göstermektedir. Subaşında olduğumuz için, bu ihtiyacı her gün görüyorum’’.

1923 yılında yapılan İzmir iktisat kongresinde delegeler ekseri tüccar, büyük toprak sahipleri, ağa ve birtakım ufak sanayi işletmesi sahibinden ibaretti. Bu kongrede halk adına ülkenin bunda sonraki yönetimine bir yön verilecekti. Ama işçi delegeleri arasında gerçek işçi azdı ve işçi sınıfı örgütlü değildi. İşçileri temsil eden kişilerin çoğu başka sınıflardandı. Türkiye emperyalizme karşı açtığı savaşta kendi politik bağımsızlığını korumuş ve sağlamlaştırmıştır. Türk proletaryası ve köylü yığınları, sefaletlerinin, yalnız yabancı kimselerin sömürüsüne dayanmayıp, hangi ülkeden olursa olsun, yerli ya da yabancı kapitalist ve büyük toprak sahibinin sömürücülüğüne dayandığını açıkça anlatmaktadırlar. Türk burjuvazisi henüz güçsüzdür; gerekli kapitali yok. Bu kapitalleri bir araya getirip çoğaltmak lazım. İşte sermaye artırma yolunda işçi ve köylüyü soyuyor, gizlenmeye dahi lüzum görmediği bir aç gözlülükle emekçilerin suyunu sıktıkça sıkıyor.(Şnurov-Rosaliyev,1970: 21-24)

 

17 Nisan 1934 yılında ilk sanayi planı yürürlüğe konmuş 1934-1939 arasını kapsamıştır. 1. Beş yıllık SSCB planını hazırlayan tecrübeli bir ekibin ve SSCB’nin mali ve teknik yardımıyla hazırlanmıştır.Ham maddeleri Türkiye'de bulunan veya sağlanabilecek sanayinin kurulması amaçlandı. Büyük sermaye ve ileri teknoloji gerektiren sanayi devlete bırakıldı. Kurulmasına karar verilen sanayinin üretim kapasitesi ile Türkiye'nin ihtiyaç ve tüketimi arasındaki paralellik kurulması, ekonomik gelişmenin ülkenin çeşitli yörelerine dengeli bir şekilde dağıtılması hedeflendi. 2. Beş yıllık sanayi planı savaş tehlikesi nedeniyle uygulanamamış, yerine savunma planı uygulanmıştır.

 

Sonuç olarak diyebiliriz ki Emperyalist-Kapitalist yayılmaya karşı kurtuluş savaşı dâhil, tek parti iktidarı boyunca SSCB’den Birleşik Krallık ve Fransa’ya karşı insan kaynağı-para-silah vb. destek alınmış, bu ilişki batıyla ilişkilerin gerginleşmesine paralel bugün dahi( Günümüz Rusya’sıyla)hâkim bir dinamik olarak varlığını sürdürmüştür.

 

Türkiye’de Demokrat partinin dergisi olan Gün’ün 22.5.1946 istatistiklerine göre, topyekûn 12 milyon köylü vardır ki bunlar ellerinde bulunan ufacık topraklarından ekmek parasını bile çıkartamamaktadırlar. İş ve işçi bulma kurumu yetkililerinden biri resmen, zirai üretimimize bakılırsa bugün köy nüfusunun büyük bir kısmı üretimin başka kollarında çalıştırılabilir, demiştir.  (Rosaliyev, 1974: 71-73) Yani bugün bile devam eden topraksızlık yüzünden tarımdaki gizli işsizlik dile getiriliyordu.

 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.