DEDAŞ
sur yapı
  • 15.04.2015
Mehmet Aslan

Mehmet Aslan

Sosyolojik Çalışma, Aşiretlerin Modernleşmesi

Sosyoloji nedir?  Sosyoloji, kısaca “Toplum bilimi” olarak açıklanır. Akademik anlamda sosyoloji denilince, kendi inceleme nesnesi olan özgün bir disiplin ve bu disiplinin sahip olduğu sistematik bilgi, özgül metodoloji ve kavramsal çerçeve külliyatı kastedilmektedir (Swingewood, 1998: 21). Sosyoloji bilimsel bir uzmanlık alanıdır ve toplumsal olanı açıklama adına güçlü teorik yönelimlere sahiptir.  

Sözgelimi,  günümüzün toplumunda boşanma oranlarının yüksek olduğunu herkesin bilmesinin temelinde, ister resmî araştırmacılar ister akademisyen sosyologlar tarafından yürütülmüş olsun, düzenli sosyolojik araştırmalar vardır. 

Örneğin, insanları bir arada tutan ve onların yaşamlarındaki tercihlerini belirleyen unsurlar nelerdir? Her gün dünyada milyonlarca insanın gündelik yaşamlarını rutin bir şekilde sürdürmesinin ne türden anlamları vardır? Çevrenizde olup bitenlerden, yaptığınız seçimlerin sonuçlarından ya da sosyal sorunların varlığından ne derece haberdarsınız?  Problemleri fark etmek ve onları anlamlandırmak sanıldığı gibi kolay mıdır? İnsanlar gündelik yaşamlarındaki tercihlerinde neden öyle değil de böyle davranırlar? Suçun tanımını kim yapar mesela? İnsanlar neden suç işler? Gibi yüzlerce sorun için kafa yoran bir bilimdir Sosyoloji…

Bugün hep şikâyet ettiğimiz,” İsrail’in dünyaya hükmetmesinin” altında yüzyılların sosyolojik çalışmaların eseri değil midir? Mesela Modern Sosyolojinin kurucularından Emile Durkheim, Avrupa Sosyoloji Merkezi'nin kurucusu Pierre-Felix Bourdieu VS.. köken olarak Yahudi olmaları birer tesadüf mü sizce?

Onlar toplumların beklentilerini, kaygılarını, ekonomik durumlarını, hatta düşüncelerini inceleyerek toplumların psikolojisini ortaya koydular. Böylece toplumları nasıl yönlendirebileceklerini öğrendiler. Ve yüz yıllardır toplumların hassasiyetini kaşımak suretiyle bir birine kırdıran üst akılı oluşturanlara her türlü veriyi veren Sosyologlardır…

Başta Türkiye olmak üzere İslam ülkelerinde Sosyoloji bilimine yeteri kadar önem verilmedi, verilmiyor. Türkiye’de ciddi manada sosyolojik çalışmalar yapılmamaktadır. Birçok kişisel çalışmalar yapılsa da bunu bilimsel anlamda kullanmakta zayıf kalınıyor…

Uzun bir girişten sonra Dr. Mahmut Kaya’nın “Aşiret Modernleşmesi” Kitabı ile ilgili birkaç söz etmek lazım. Girişi uzun tutmamın nedeni bu çalışmaların önemini bilmemiz içindi…

Uzun bir süredir hakkında yazmayı düşündüğüm kitap olan Dr. Mahmut Kaya’nın “Aşiret Modernleşmesi” Şanlıurfa için gerçekten önemli bir kaynak. Şanlıurfa’da aşiretler neredeyse derebeylik oluşturmuşlardı. Son yıllarda dünyadaki değişim dönüşüm Urfa’daki aşiretleri de etkiledi. Bu etkileşimin ne kadar olduğu, şu an hangi seviyede olduğunun bilimsel bir araştırmasıdır bu kitap…

Kitap, Şanlıurfa toplumsal hayatın önemli bir unsur olan aşiretleri merkeze alarak inceliyor. Geleneksel bir topluluk olan aşiretlerin genel modernleşme temayülleri, incelemenin bir yönünü oluştururken, ana tema olarak aşiretlerce kurulmuş olan aile ve aşiret derneklerinde ne tür bir modernleşme tarzının açığa çıktığı ele alınmaktadır. Türkiye ve Şanlıurfa’da gelişen modernleşme koşulları, aşiret sistemini dönüşüme zorlarken, aşiretlerde bu koşullara karşı kimi alanlarda direnç, kimi alanlarda uyum gösterdiğini bilimsel olarak gözler önüne seriyor. Bu değişim sürecinde aktif rol alan aile ve aşiret derneklerinin de detaylı olarak incelendiği kitap, sıradan okuyucu biraz ağır kaçsa da bilimsel kaynak olma bakımında çok güzel bir kitap.

 Dr. Mahmut Kaya’nın doktora çalışması olan “Aşiret Modernleşmesi” Kitabı gerçekten aşiretlerin geçirdiği evrimler ve aşiretlerin toplumdaki yerlerinin fotoğrafını çeken bir eser…. 

Bireysel okuyucuya da hitap eden bu kitap,  daha çok yönetici ve yönetici adayları için bir kaynak kitap olduğunu düşünüyorum…

Dr. Mahmut Kaya’nın Aşiret Modernleşmesi kitabı 2015 yılında Çıra Yayınlarından çıktı. Yani yeni bir kitap… 


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.